Fot. Adrian Grycuk, CC BY-SA 3.0 pl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=92295108
W sierpniu Naczelny Sąd Administracyjny wydał dwa wyroki, które kończą spór dotyczący uchwał Rady Miasta Ostrołęki w sprawie stawek podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców. NSA oddalił skargi kasacyjne złożone przez prezydenta miasta, co oznacza ostateczne potwierdzenie wcześniejszych rozstrzygnięć Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu czytamy, że emisja "gazów złowonnych" występuje także w innych częściach miasta, a mimo to nie podwyższano tam podatków. Wyrok jest prawomocny.
Sprawa dotyczyła uchwał Rady Miasta Ostrołęki – z 24 listopada 2022 roku oraz z 26 października 2023 roku (w poprzedniej kadencji rady) - w przedmiocie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. Uchwały te wprowadzały podwyższoną stawkę podatku dla nieruchomości zlokalizowanych na konkretnie wskazanym obszarze miasta (głównie os. Wojciechowice), uzasadniając to m.in. emisją gazów złowonnych, dwutlenku węgla oraz zwiększonym ruchem pojazdów ciężarowych generowanym przez działające tam firmy.
Uchwały zaskarżyły trzy podmioty gospodarcze. Przedsiębiorcy argumentowali, że wyznaczenie tylko jednego obszaru objętego podwyższoną stawką, przy jednoczesnym pominięciu innych terenów miasta o podobnej charakterystyce, narusza konstytucyjną zasadę równości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał rację skarżącym firmom. W wyroku z 23 września 2025 roku sąd stwierdził nieważność części zaskarżonych uchwał - konkretnie przepisów wprowadzających podwyższone stawki podatku od gruntów i budynków na wskazanym obszarze miasta. Sąd zasądził jednocześnie od miasta zwrot kosztów postępowania na rzecz poszczególnych spółek.
Dlaczego NSA podtrzymał ten wyrok?
Prezydent Miasta Ostrołęki zaskarżył oba wyroki, argumentując, że różnicowanie stawek podatku według kryterium lokalizacji jest dopuszczalne na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz mieści się w konstytucyjnym prawie samorządów do kształtowania własnej polityki podatkowej. Prezydent podnosił również zarzut dotyczący składu orzekającego sądu, wskazując na wątpliwości związane z procedurą powoływania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił żadnego z tych argumentów. Jak wskazał NSA, organ różnicujący stawki podatku nie ma pełnej dowolności w doborze kryteriów - musi wykazać, że wybrany obszar rzeczywiście różni się od pozostałych terenów miasta w sposób uzasadniający odmienne traktowanie. Tymczasem, sąd stwierdził, na terenie Ostrołęki istnieją także inne obszary, na których występuje emisja gazów złowonnych czy zwiększony ruch pojazdów ciężarowych, a mimo to nie zostały objęte podwyższoną stawką. Taka sytuacja, zdaniem sądu, prowadzi do nierównego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, co narusza art. 32 Konstytucji RP.
NSA odrzucił także zarzut dotyczący nieważności postępowania związanej ze składem sędziowskim, powołując się na dotychczasowe orzecznictwo NSA oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którym sam fakt udziału Krajowej Rady Sądownictwa w procedurze powoływania sędziów nie przesądza automatycznie o braku niezawisłości i bezstronności sądu.
Konsekwencje dla przedsiębiorców i budżetu miasta
W praktyce oznacza to, że po stwierdzeniu nieważności zakwestionowanych przepisów uchwał, przedsiębiorcy prowadzący działalność na obszarze objętym dotąd podwyższoną stawką - w tym na osiedlu Wojciechowice - zaczną obowiązywać standardowe, niższe stawki podatku od nieruchomości. Miasto będzie musiało zwrócić im różnicę wynikającą z nadpłaconego podatku za okres, w którym obowiązywały zakwestionowane przepisy.
Wyroki NSA są prawomocne i kończą spór sądowy, a Ostrołęka - zgodnie z tym co mówiono już wcześniej - musi zwrócić firmom około 18 milionów złotych.
1
7
14
27